Mali i Zi niset ndryshimin kushtetues për kontrollin e integritetit të kryeministrit

Deputetët e Kuvendit të Malit të Zi votuan pas mesnatës së 20 tetorit për nisjen e procedurës së ndryshimit të Kushtetutës, me të cilën do të futej kontrolli i detyrueshëm i integritetit për kandidatët e ardhshëm për kryeministër dhe ministra. Vendimi u mor pas një debati disaorësh, me shumicë dy të tretash prej 56 votash, vetëm dy vota më shumë se minimumi i kërkuar prej 54 deputetësh.

Bëhet fjalë, megjithatë, vetëm për fazën e parë të reformës kushtetuese, e jo për ndryshimin përfundimtar të Kushtetutës. Opozita votoi kundër ndryshimeve, ndërsa ato u mbështetën nga partitë e pakicave kombëtare dhe deputetët e pavarur.

Gjatë debatit, shumica në pushtet pranoi propozimin e deputetit të pavarur Nikolla Janoviq, sipas të cilit edhe ligji i ardhshëm që do të rregullojë kontrollin e integritetit të mund të miratohet vetëm me shumicë dy të tretash në parlament. Komisioni Kushtetues ka marrë afat prej katër ditësh për ta përfshirë këtë dispozitë në projektamendamentin.

Në këtë mënyrë, sipas të dhënave të disponueshme, është parandaluar mundësia që një shumicë e thjeshtë parlamentare të përcaktojë apo të ndryshojë vetë rregullat e hollësishme të kontrollit, gjë që do të mund të anashkalonte thelbin e reformës.

Çfarë parashikon kontrolli i ri

Thelbi i ndryshimeve është se kandidati për mandatar, si dhe të gjithë kandidatët për ministra, duhet të kalojnë paraprakisht një kontroll me të cilin vërtetohet nëse ekziston rrezik konflikti interesi. Nëse një kandidat refuzon kontrollin ose nuk e eliminon rrezikun e konstatuar, ai nuk do të mund të propozohet për kryeministër apo anëtar të Qeverisë.

Rezultatet e kontrollit, siç bëhet e ditur, do t'i dërgohen Kuvendit dhe do të publikohen, si për mandatarin ashtu edhe për kandidatët për poste ministrore.

Është propozuar gjithashtu që një person i dënuar me vendim të formës së prerë për vepër penale me element korrupsioni të mos mund të jetë kryetar apo anëtar i Qeverisë.

Qeveria fillimisht, në gusht, kishte propozuar një rregull kushtetues më të gjerë, sipas të cilit një person që nuk plotëson kushtet ligjore të integritetit nuk do të mund të ishte mandatar apo kandidat për ministër. Në tetor ky tekst u saktësua dhe u ngushtua vetëm në vërtetimin dhe eliminimin e rrezikut të konfliktit të interesit.

Ky ngushtim, sipas asaj që u parashtrua gjatë debatit, synonte t'u përgjigjej vërejtjeve se një nocion i papërcaktuar i integritetit do të mund të hapte hapësirë për keqpërdorim politik gjatë formimit të qeverive të ardhshme.

Pas miratimit të nisjes së procedurës, pason harmonizimi i mëtejshëm i tekstit të amendamentit në Komisionin Kushtetues, e më pas votimi përfundimtar i deputetëve mbi vetë ndryshimin kushtetues.