Mali i Zi nuk do të mbyllë përkohësisht asnjë kapitull në negociatat për anëtarësim në Bashkimin Evropian gjatë shtatorit. Këtë e konfirmuan më 18 shtator burime nga Këshilli i BE-së, duke rrëzuar skenarin për të cilin flitej në fillim të muajit — se Podgorica mund të mbyllte deri në katër kapituj të rinj.
Deri tani Mali i Zi ka mbyllur përkohësisht 18 nga gjithsej 33 kapituj. Gjashtë prej tyre janë mbyllur gjatë vitit 2026. Konferenca e fundit ndërqeveritare u mbajt më 14 korrik, kur u mbyllën kapitulli 8, që lidhet me politikën e konkurrencës, dhe kapitulli 29, që mbulon unionin doganor.
Shpjegimi zyrtar nga Brukseli është teknik. Një bashkëbisedues nga Këshilli i BE-së tha se thjesht nuk mbeti kohë e mjaftueshme për ta përfunduar punën para mbarimit të muajit. Burimet diplomatike, megjithatë, sugjerojnë se pas vendimit qëndrojnë edhe rezerva politike të disa vendeve anëtare.
Pesë vende kërkuan verifikime shtesë
Holanda kërkoi një pauzë në ecurinë e mëtejshme të Malit të Zi, me arsyetimin se nevojiten analiza shtesë dhe zbatim më i qëndrueshëm i standardeve evropiane. Kësaj kërkese iu bashkuan Kroacia, Estonia, Lituania dhe Letonia.
Më e zëshme ishte Kroacia. Zagrebi kishte dënuar më parë deklaratat e kryetarit të Kuvendit të Malit të Zi, Andrija Mandiq, i cili shprehu ngushëllime me rastin e vdekjes së Ratko Mlladiqit, i dënuar për gjenocid dhe krime lufte. Qeveria kroate deklaroi se mesazhe të tilla nuk ndihmojnë rrugën evropiane të Malit të Zi dhe njoftoi se do të vazhdojë të këmbëngulë në përmbushjen e plotë të të gjitha kritereve, përfshirë përballjen me të kaluarën.
Kroacia bllokon që nga viti 2024 edhe kapitullin 31, që lidhet me politikën e jashtme, të sigurisë dhe të mbrojtjes, për shkak të çështjeve dypalëshe të hapura. Çdo vend anëtar ka të drejtë vetoje për mbylljen e një kapitulli të veçantë, prandaj mjafton një zë i vetëm që procesi të ndalet.
Për Podgoricën afati kohor është vendimtar. Qeveria ka vendosur si objektiv mbylljen e të gjithë kapitujve të mbetur deri në fund të vitit 2026, çka do të nënkuptonte kalimin në fazën përfundimtare të procesit dhe do të hapte rrugën drejt anëtarësimit në vitin 2028. Çdo muaj i humbur e ngushton këtë plan.
Mundësia e radhës për mbylljen e kapitujve mund të vijë në tetor, nëse vendet anëtare bien dakord ndërkohë. Mali i Zi prej vitesh paraqitet si vendi kryesues i zgjerimit dhe i vetmi në rajon me një horizont konkret nga Brukseli, prandaj çdo shtyrje ka edhe peshë politike brenda vendit.
Linku i shkurtër: balkanvijesti.com/v/UylP7TXL
