
Kryesia e Partisë Popullore Europiane (PPE), familja më e madhe politike evropiane së cilës i përket edhe HDZ-ja kroate, ka propozuar sot pezullimin e Partisë Progresive Serbe (SNS) të Aleksandar Vuçiqit. Vendimi do të merret në Asamblenë Politike të PPE-së më 7 dhe 8 dhjetor në Bruksel.
Nëse propozimi miratohet, SNS do të humbasë të gjitha të drejtat e anëtarësisë brenda PPE-së, përfshirë të drejtën e votës. Partia e Vuçiqit do të marrë një vit kohë për të përmbushur shtatë kushte të caktuara. Në të kundërt, i rrezikohet përjashtimi i plotë nga familja politike evropiane, së cilës i përket që nga viti 2016.
Bëhet fjalë për një hap pas 14 muajsh verifikimi nëse SNS respekton vlerat themelore të popullorëve evropianë. Procedura u nis në shtator 2025, ndërkohë që pakënaqësia ndaj partisë së Vuçiqit u rrit edhe më shumë për shkak të qëndrimit ndaj krimeve të luftës, Rusisë dhe institucioneve demokratike.
Sipas informacioneve jozyrtare të gazetës Veçernji list, mes shtatë kushteve që SNS duhet të përmbushë janë shkëputja nga trashëgimia e politikës së madhe serbe të Sllobodan Millosheviqit, ndërprerja e lavdërimit të kriminelëve të dënuar të luftës, si dhe ndërprerja e mohimit të gjenocidit në Srebrenicë dhe krimeve të tjera të luftës.
Veçanërisht theksohet qëndrimi ndaj Ratko Mlladiqit, ish-komandantit të ushtrisë së Republikës Serbe, i dënuar përfundimisht me burgim të përjetshëm për gjenocid në Srebrenicë. Varrimi i tij në Beograd në shtator të këtij viti, ku morën pjesë zyrtarë të lartë serbë, shkaktoi reagime të ashpra në institucionet evropiane.
PPE kërkon nga SNS edhe përafrimin me politikën e përbashkët të jashtme evropiane, ndërprerjen e mbështetjes për politikën e presidentit rus Vladimir Putin, si dhe bashkëpunim me pushtetin e ri në Serbi për një transferim paqësor të pushtetit. Popullorët evropianë i shqetëson gjithashtu kufizimi i lirive mediatike, korrupsioni dhe lidhjet e strukturave shtetërore me krimin e organizuar.
Reagimi i HDZ-së
Propozimin e ka përshëndetur Karlo Ressler, kreu i delegacionit të HDZ-së në Parlamentin Evropian. "Në përputhje me atë për çfarë HDZ-ja ka paralajmëruar prej vitesh dhe ka insistuar, si në opinion publik ashtu edhe brenda familjes sonë politike evropiane, tani po ndërmerren hapa. Dhe këtë e përshëndesim", deklaroi Ressler.
Propozimi vjen më pak se një muaj pas humbjes së madhe politike të SNS-së në Serbi. Në zgjedhjet e parakohshme parlamentare të mbajtura më 25 tetor fitoi Lista Studentore, duke e mbyllur dominimin 14-vjeçar të partisë së Vuçiqit në pushtet. Kuvendi i ri i Serbisë u konstituua dje, më 17 nëntor.
Pezullimi nga PPE nuk është njësoj si përjashtimi. SNS do të mbetej formalisht i lidhur me popullorët evropianë, por pa mundësi pjesëmarrjeje në vendimmarrje. Nëse SNS nuk i përmbush kushtet brenda afatit, mund të pasojë procedura e përjashtimit të plotë, siç ndodhi më parë me Fideszin hungarez të Viktor Orbánit, i cili u pezullua në 2019 dhe u largua nga PPE në 2021.
Linku i shkurtër: balkanvijesti.com/v/MhsN6V9l




