Banka Botërore ka publikuar më 27 tetor Raportin e Rregullt Ekonomik për Ballkanin Perëndimor, sipas të cilit rritja mesatare e gjashtë ekonomive të rajonit këtë vit do të arrijë në 3,1 për qind. Bëhet fjalë për një përshpejtim krahasuar me 2,6 për qind sa ishte rritja e rajonit gjatë vitit 2025.
Sipas vlerësimit të Bankës Botërore, rritja pritet të forcohet më tej në vitet në vazhdim, me 3,4 për qind të parashikuara si për vitin 2027 ashtu edhe për 2028.
Për Kosovën pritet rritje prej 3,6 për qind në vitin 2026, ndërsa ekonomia e vendit pritet të përshpejtohet në 3,8 për qind në 2027 dhe 3,9 për qind në 2028. Megjithatë, këto parashikime janë nga 0,1 pikë përqindjeje më të ulëta krahasuar me ato të publikuara në pranverën e këtij viti.
Sa i përket ekonomive të tjera të rajonit, sipas raportit, Shqipëria pritet të shënojë rritje prej 3,4 për qind këtë vit, Maqedonia e Veriut 3,3 për qind, Mali i Zi 3,2 për qind, Serbia 3,1 për qind, ndërsa për Bosnjë-Hercegovinën parashikohet rritja më e ulët në rajon, prej 2,4 për qind.
Drejtoresha e Bankës Botërore për Ballkanin Perëndimor, Xiaoqing Yu, ka vlerësuar se rajoni ka treguar sërish qëndrueshmëri pavarësisht pasigurive gjeopolitike dhe ngadalësimit të rritjes ekonomike te partnerët kryesorë tregtarë.
"Vetë qëndrueshmëria nuk mjafton që rajoni t'i afrohet të ardhurave mesatare të Bashkimit Evropian apo të krijojë vendet e punës cilësore që i nevojiten", ka deklaruar Yu.
Sipas saj, rajoni duhet të zbatojë reforma më të thella për të përmirësuar mjedisin e biznesit dhe për të ulur pengesat që kufizojnë konkurrencën e kompanive.
Kostot e larta të tregtisë frenojnë rritjen
Si një nga problemet kyçe, raporti përmend kostot e tregtisë, të cilat vazhdojnë të rëndojnë ekonomitë e rajonit pavarësisht liberalizimit gradual të tarifave doganore. Tregtia me mallra dhe shërbime në Ballkanin Perëndimor arriti në 107 për qind të bruto produktit vendor në vitin 2025, shifër kjo më e lartë se mesatarja e Bashkimit Evropian prej 90 për qind.
Tarifat mesatare doganore për mallrat e importuara në rajon janë rreth gjashtë për qind, ndërkohë që masat jo-doganore, siç janë pengesat administrative dhe rregullatore, shtojnë rreth 10 për qind kosto shtesë për bizneset. Në disa sektorë agro-ushqimorë, këto kosto kalojnë edhe 20 për qind.
Për sa i përket Serbisë, Banka Botërore pret përshpejtim të rritjes ekonomike mbi tre për qind në vitin 2026, me rënie të papunësisë në 7,2 për qind. Njëkohësisht, parashikohet rritje e deficitit fiskal në 3,5 për qind të bruto produktit vendor.
Banka Botërore sqaron se përparimi i mëtejshëm i rajonit drejt standardeve të Bashkimit Evropian do të varet nga shpejtësia e zbatimit të reformave strukturore, veçanërisht në fushën e thjeshtimit të procedurave tregtare.
Linku i shkurtër: balkanvijesti.com/v/aYcw0lpl
